كىرىس ءبولىسى ءتۇزىمىن كەمەلدەندىرىپ، قالا، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كىرىسىن ارتتىردى

　　(باسى 1 ـ بەتتە)

　　ادامدى ءتىپتى دە قۋانتاتىنى، قالا مەن اۋىلدىڭ كىرىس پارقى سىندى “كونە، ۇلكەن، قيىن” ماسەلە جاقسارا باستادى: 2025 - جىلى اۋىل - قىستاق تۇرعىندارىنىڭ جان باسىندىق ورتاشا قولداعى تابىسىنىڭ ءىس جۇزىندىك ارتۋ قارقىنى قالا - قالاشىق تۇرعىندارىنىكىنەن 8. 1 پايىز تەز بولدى. 2024 - جىلى قالا، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ جان باسىندىق ورتاشا قولداعى تابىسىنىڭ سالىستىرماسى 34. 2 بولىپ، 2020 - جىلداعىدان 22. 0 تومەندەدى.

　　ارتقان سيفرلاردىڭ استارىندا سان مىڭداعان وتباسىنىڭ تۇرمىس وزگەرىسىندەگى سەزىنۋگە بولاتىن مەيىر جاتىر، ول تۇرعىنداردىڭ كىرىسىن ارتتىرۋدىڭ، قالا مەن اۋىلدىڭ سايكەستى دامۋىنىڭ جاندى تۇسىندىرمەسى.

　　ناتيجەگە قاراعاندا، ءتىپتى دە ماڭىزدىسى، ساپاعا قاراۋ، پارىقتاردى تابۋ، ولقىلىقتاردى تولىقتاۋ كەرەك. بەينە باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ جياڭسۋ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىنىڭ باياندامانى قاراۋىنا قاتىناسقاندا ايتقانىنداي: “جاڭا جاعدايداعى حالىق بۇقاراسىنىڭ تاماشا تۇرمىس جونىندەگى تىڭ ءۇمىتىن جانە حالىق تۇرمىسى قىزمەتىنىڭ جاڭا ەرەكشەلىگىن دالمە - ءدال يگەرۋ كەرەك”.

　　تۇرعىنداردىڭ كىرىسىن ارتتىرۋدا قازىرگى “حالىق تۇرمىسى ەسەبىن” عانا ەمەس، اسىرەسە، ۇزاق ۋاقىتتىق “دامۋ ەسەبىن” دە جاساۋ باسا دارىپتەلەدى.

　　دامۋ زاڭدىلىعىنان قاراعاندا، تۇرعىنداردىڭ كىرىسىن ارتتىرۋ ــ “ورتاشا كىرىس شىرعاسىنان” اتتاپ وتۋدە، جوعارى كىرىستى مەملەكەتتەر قاتارىنا قادام تاستاۋدا، ءسوز جوق، باسىپ وتۋگە ءتيىستى جول. حالىقارالىق تاجىريبەلەر مىنانى دالەلدەدى: ورتاشا كىرىستەگى قاۋىمنىڭ ۇيلەسىمدى كولەمىن قالىپتاستىرا الۋ - الماۋ، تۇرعىنداردىڭ كىرىس دەڭگەيى مەن ەكونوميكانىڭ دامۋ دەڭگەيىن قاتار جوعارىلاتا الۋ - الماۋ قوعامدىق قۇرىلىمنىڭ ورنىقتىلىعى مەن ۇزاق بولاشاقتىق دامۋ تەبىنىنە سايادى. 

　　دامۋ قاجەتىنەن قاراعاندا، جاڭا دامۋ ارناسىن جەدەل قالىپتاستىرۋ جاعدايىندا، تۇتىنۋدىڭ ەكونوميكانىڭ ارتۋىن جەبەۋ رولى كۇن سايىن كورنەكتىلەندى. بۇقارانىڭ “اقشا قاپشىعىن” قامپايتۋ عانا ەل ءىشى ۇلكەن اينالىمىن شىنايى “جانداندىرۋعا” پايدالى، سۇرانىس قامداۋدى جەتەكتەيتىن، قامداۋ سۇرانىس جاراتاتىن تاماشا اينالىم قالىپتاستىرۋ ارقىلى ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ كۇردەلى حالىقارالىق ورتادا حاۋىپ - قاتەرگە اناعۇرلىم ويداعىداي توتەپ بەرۋىنە، ورنىقتى قاداممەن الىسقا جەتۋىنە شىن مانىندە كەپىلدىك ەتۋگە بولادى.

　　“15 - بەسجىلدىق” مەزگىلى ــ نەگىزدى بەكەمدەيتىن، جاپپاي كۇش سالاتىن شەشۋشى مەزگىل، سونداي - اق جالپى حالىقتىڭ بىرگە بايۋىندا نىق قادام تاستايتىن ماڭىزدى مەزگىل. جاڭا جاعداي، جاڭا مىندەت الدىندا دالمە - ءدال كۇش سالۋ، مىزعىماس تاباندىلىق، ءتىپتى، قاجەت.

　　بولاشاققا كوز جىبەرگەندە، جوعارى ساپالى دامۋ سىندى وسى ماڭداي الدى مىندەتتى مىقتاپ يگەرىپ، “بالكۇلشەنى” ۇلكەن ەتىپ ويداعىداي جاساۋ جاعىندا تىڭ سەرپىلىستى جۇزەگە اسىرۋ كەرەك.

　　“15 - بەسجىلدىق” جوبا باعدارلاماسىنداعى “تۇرعىندار كىرىسىنىڭ ارتۋى مەن ەكونوميكانىڭ ارتۋى تەڭ قادامدا بولۋ، ەڭبەكاقىنىڭ جوعارىلاۋى مەن ەڭبەك ءوندىرىس ونىمدىلىگىنىڭ جوعارىلاۋى تەڭ قادامدا بولۋ” دەگەن بايىمداۋ ــ مەملەكەتتىڭ ميلليارد حالىققا بەرگەن ايبىندى ۋادەسى ءارى دامۋ ساپاسىن سىننان وتكىزەتىن شەشۋشى ولشەم.

　　سونىمەن بىرگە “قالا، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كىرىسىن ارتتىرۋ جوسپارىن جاساۋ جانە اتقارۋ” ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداماعا تۇڭعىش رەت جازىلدى، بۇل سونداي - اق تۇرعىندار كىرىسىنىڭ ارتۋىن جەبەۋدىڭ اناعۇرلىم ۇزاق ۋاقىتتىق، جۇيەلى تۇزىمدىك ورنالاستىرۋعا يە بولاتىندىعىن كورسەتەدى.

　　ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداماداعى “جۇمىستانۋ كولەمىن ورنىقتىرىپ جانە كەڭەيتىپ، جۇمىستانۋ ساپاسىن جوعارىلاتۋ ارەكەتىن اتقارۋدان”، “جاڭادان گۇلدەنگەن كاسىپ سالالارىن، بولاشاق كاسىپ سالالارىن دامىتۋدى ارقاۋ ەتىپ، جاڭا كاسىپتەردى، جاڭا جۇمىس ورىندارىن جەتىلدىرۋدەن” “15 - بەسجىلدىق” جوبا باعدارلاماسىنداعى “نازاردى ءتۇيىندى قاۋىمعا شوعىرلاندىرىپ، كىرىستى ارتتىرۋ ساياساتىن دالمە - ءدال اتقارۋعا”، “تەحنولوگيالىق جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسى مەن شەبەرلىگىنىڭ ‘بىردەي ءوسۋىن’ ىلگەرىلەتۋگە” دەيىن... ءبىر قىدىرۋ پارمەندى شارالار بۇقارانىڭ كىرىسىن ارتتىرۋ جولىن ونان ارى كەڭەيتەدى.

　　بولاشاققا كوز جىبەرگەندە، كىرىس ءبولىسى ءتۇزىمى رەفورماسىن ۇزدىكسىز تەرەڭدەتىپ، “بالكۇلشەنى” ويداعىداي ءبولۋ جاعىندا تىڭ ونىمدىلىككە قول جەتكىزۋ كەرەك.

　　جىجياڭ جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتىپ، بىرگە بايۋدان ۇلگى كورسەتۋ رايونىن قۇرۋدا. جىجياڭ ولكەسى جياشيڭ قالاسىنىڭ 2025 - جىلعى قالا، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كىرىس سالىستىرماسى 1:48.1 بولدى، بۇل بۇكىل ەلدىڭ دەڭگەيىنەن الدەقايدا تومەن. بيىل جاڭا جىلدا جياشيڭ جياشان اۋدانى يوۋجيا قىستاعىنداعى جارناگەر قىستاق تۇرعىندارىنىڭ كەزەككە تۇرىپ “جاڭا جىلدىق شاشۋ” العان كورىنىسى ادامدارعا تەرەڭ اسەر قالدىردى. سوڭعى جىلدارى قىستاق ماركالى دۇكەندەردى ەنگىزۋ، ساۋداعا پايدالانىلاتىن جەردى اشۋ ارقىلى پايدا ءبولىسىن جارىققا شىعارۋمەن بىرگە، كىرىستىڭ تەڭ جارتىسىن باقشا قۇرۋ، قارتتاردى كۇتىمدەۋ بويىنشا قىزمەت وتەۋ ورتالىعى سياقتى حالىق تۇرمىسى نىساندارىنا جۇمساپ، ونى كىرىس ءبولىسىن ساپالىلاندىرۋدىڭ جاندى امالياتىنا اينالدى.

　　“15 - بەسجىلدىق” جوبا باعدارلاماسىندا ءبىر قىدىرۋ باعىتتامالى شارالار ورتاعا قويىلدى: نازاردى العاشقى بولىسكە شوعىرلاندىرىپ، ءتۇرلى فاكتورلاردىڭ قوسقان ۇلەسىن بازار باعالايتىن، ەڭبەكاقىنى قوسقان ۇلەسىنە قاراي بەلگىلەيتىن العاشقى ءبولىس مەحانيزمىن اقاۋسىزداندىرىپ، كوپ ىستەگەندەردىڭ كوپ الۋىن، ونەرى ۇستەمدەردىڭ كوپ الۋىن، جاڭالىق اشۋشىلاردىڭ كوپ الۋىن جەبەۋ؛ نازاردى 2 - رەتكى بولىسكە سالۋعا شوعىرلاندىرىپ، سالىق، قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ، اۋدارىپ تولەۋ سياقتى 2 - رەتكى بولىسكە سالۋدى رەتتەۋدى كۇشەيتىپ، كىرىس ءبولىسى جاعدايىن ساپالىلاندىرۋ؛ 3 - رەتكى ءبولىستىڭ رولىن ونان ارى ويداعىداي ساۋلەلەندىرىپ، الەۋمەتتىك يگىلىك پەن قايىرىمدىلىق ىستەرىنىڭ دامۋىن جەبەپ جانە ارناعا ءتۇسىرىپ، قايىرىمدىلىقتىڭ ءونىمدى جۇزەگە اسۋ فورماسى جونىندە ىزدەنىس جاساۋ...

　　بولاشاققا كوز جىبەرگەندە، “ورتاشا كىرىستى قاۋىمنىڭ كولەمىن كەڭەيتىپ، تومەن كىرىستى قاۋىمنىڭ كىرىسىن جوعارىلاتۋمەن بىرگە”، حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىز ەتۋ تورىن بەكەمدەپ، اناعۇرلىم كوپ تۇرعىنداردى باتىلدىقپەن تۇتىناتىن، تۇتىنۋدى قالايتىن ەتۋ كەرەك. 

　　ورتاشا كىرىستى قاۋىمنىڭ كولەمىن ورنىقتى كەڭەيتىپ، ورتاسى ۇلكەن، ەكى باسى كىشكەنە ءزايتۇن تارىزدەس ءبولىس جۇيەسىن قالىپتاستىرۋدى ىلگەرىلەتۋ ــ بىرگە بايۋدى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ءونىمدى جولى. قازىر ەلىمىزدە ورتاشا كىرىستى قاۋىمنىڭ كولەمى 400 ميلليون ادامنان استى، الداعى 10 نەشە جىلدا 800 ميلليون ادامنان اسۋدان ءۇمىت بار.

　　بيىلعى “مەملەكەتتىڭ ەسەپ - قيسابىن” پاراقتاساق، ءبىر قىدىرۋ ورنالاستىرۋلار مىناداي ايقىن سيگنال تاراتقانىن بايقاۋعا بولادى: ورتالىق قازىنا نەگىزدىك زەينەتاقىنى اۋدارىپ تولەۋگە ءبىر تريلليون 250 ميلليارد يۋان ورنالاستىردى؛ تۇرعىنداردىڭ ەمدەۋ قامسىزداندىرۋىندا ادام باسىنا بەرىلەتىن قازىنالىق كومەك قاراجات ولشەمى 24 يۋان جوعارىلادى؛ مەكتەپكە دەيىنگى ءبىر جىلدىق تەگىن وقىتۋ ساياساتى ۇزدىكسىز اتقارىلادى؛ وقۋ - اعارتۋ، قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ جانە جۇمىستاندىرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ، سالاماتتىق، تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ سىندى 4 ءتۇرلى شىعىس جيىنى 12 تريلليون 400 ميلليارد يۋاننان استى... قازىنالىق شىعىستىڭ ءتۇيىنى “ادامعا قارجى قوسۋعا”، حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىز ەتۋگە قاراي ۇزدىكسىز بەيىمدەلىپ، بىرگە بايۋعا اناعۇرلىم نىق قادام تاستالدى. 

　　بىرگە بايۋدى جۇزەگە اسىرۋ ــ ۇزاق بولاشاقتىق نىسانا، وپ - وڭاي ورىندالمايدى، تىڭعىلىقتى، ۇزدىكسىز قاجىماي كۇش سالۋ كەرەك. 

　　ءار ەڭبەكشىنىڭ “اقشا قاپشىعى” قامپايعاندا، ءار وتباسىنىڭ “قاراپايىم تۇرمىسى” جاندانعاندا جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ نەگىزى بارعان سايىن بەكەمدەلىپ، جالپى حالىقتىڭ بىرگە بايۋ ارمانى اناعۇرلىم ۇمىتكە تولى بولادى.

　　(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 3 - ايدىڭ 21 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

　　(«شينجياڭ گازەتىنەن» الىندى)